Utrecht aan Zee

Het perspectief van Robbie Cornelissen

Het perspectief van Robbie Cornelissen maakt duidelijk dat zijn tekeningen en films ruimtes en dimensies suggereren die alleen in dromen mogelijk zijn.


Werkend in zijn atelier

Een duizelingwekkende hoeveelheid grijze potloodlijnen vormt de basis van de tekeningen van Robbie Cornelissen. Hij schept daarmee een werkelijkheid die ons zowel vreemd en bizar als bekend en vanzelfsprekend voorkomt.

 

Cornelissen is in 1954 geboren in Utrecht. Na zijn studies Biologie en Ecologie was hij tot 1987 biologieleraar aan een middelbare school. Tijdens een ziekbed van een jaar, eind jaren tachtig, was hij nauwelijks in staat om te werken: hij schetste met een potlood op wat papier, soms maar een kwartier per dag. Later omschreef hij het als ‘onzichtbaar tekenen’. Er verschenen fragiele beelden op het papier, hersenschimmen die verbazing

opriepen. Dat opende nieuwe perspectieven, die binnenwereld moest verkend en gekend worden. Het vermogen om te kunnen tekenen bracht hem een onverwacht geschenk: het gevoel terug te keren naar vroegere tijden, naar de  jongen die onbekommerd zijn fantasiewereld verkent, gewapend met een tekenpotlood. Het plezier spat van de tekeningen af. Zijn monumentale tekeningen tonen denkbeeldige architectonische ruimtes, raadselachtige figuren en niet direct herkenbare voorstellingen. Het maken van dit soort tekeningen is voor hem enerzijds een meditatieve bezigheid, een soort ‘zenkunst’, anderzijds vervelend en irritant, zo zegt Robbie zelf. 

 

In 1996 startte Cornelissen, vanuit de behoefte om zijn gedachten en beelden een plaats te geven, met een serie tekeningen onder de titel ‘Het Reservaat’. Varianten van hoe dat reservaat er uit zou kunnen zien, verwerkte hij in een serie kleine tekeningen: ‘12 Gedachten over een reservaat voor een nog onbekende diersoort’. Tot dusverre waren de achtergronden in zijn tekeningen bijna altijd wit. Figuren, half mens of half dier, verbleven in een ongedefinieerde ruimte. Nu werd de achtergrond zélf het uitgangspunt voor de tekeningen. ‘Het Reservaat’ staat niet voor een bepaalde visie. Het is een gedachtesysteem waarbinnen meer dan 180 tekeningen van diverse formaten zijn ontstaan en waarin het reservaat zich in verschillende gedaanten openbaart: het circus, de jungle, een verlaten fabriekshal, een kooi of een tentoonstellingsruimte. Het roept associaties op met ruimtes, of anders gezegd dimensies, die je in dromen kunt tegenkomen. Je herkent objecten, mensen en dieren maar kunt ze niet plaatsen. Zo ongrijpbaar als de door Cornelissen gecreëerde werelden ook zijn, zo herkenbaar zijn ze op een bepaalde manier ook. Het is alsof ze altijd al hebben bestaan en nu door Cornelissen zichtbaar worden gemaakt.

 

Zijn werk is vaak groot van formaat, waardoor het lijkt alsof het publiek er zo kan binnenstappen en rondkijken. Het bestaat uit minutieus uitgewerkte details. Hoe langer je kijkt, hoe meer je ziet. In de tekening ‘When the circus comes to town’  wordt er op een circustent neergekeken die omsloten is door een immense doorzichtige muur. Het geheel ziet eruit als een vesting waaronder zich een eindeloze afgrond bevindt. Wanneer je inzoomt, stuit je op een enorme hoeveelheid verrassende details. Op bijna elke vierkante centimeter lijkt er wel iets te gebeuren. Het landschap blijkt bij nader onderzoek opeens te vibreren van activiteit.

 

De beeldtaal van Cornelissen laat zich niet eenvoudig verklaren. Verwijzingen zijn aanwezig, maar de getekende wereld is voor Cornelissen geen verbeelding. Alex de Vries schreef over zijn werk: ‘Alles wat een gekend houvast biedt is in zijn tekeningen altijd een manier om steun te bieden aan wat in het hier en nu niet te begrijpen is. In een tekening van Robbie Cornelissen kom je er op den duur altijd achter dat je geen enkele grond onder de voeten hebt en dat je in een afgrond stort, totdat je je realiseert dat in zijn wereld de zwaartekracht een vorm van gewichtloosheid voortbrengt: er is niet op terug te vallen en je kunt je vrij zwevend door het werk begeven.’

 

In zijn geanimeerde films als Het Grote Geheugen (The Big Memory) krijg je datzelfde gevoel. Zijn kunstwerken en films worden over de hele wereld vertoond.

 

In de film over Cornelissen zien we hoe zijn tekeningen en films tot stand zijn gekomen. We proberen meer te begrijpen van de beweegredenen van de kunstenaar.




<< Terug